Deniz tutkunları, amatör kaptanlar ve mavi vatanda kendine ait küçük bir dünya kuran tüm tekne sahipleri için denizlerde kartlar yeniden dağıtılıyor! Resmi Gazete’de yayımlanan "Özel Teknelerin Donatımı ve Özel Tekneleri Kullanacak Kişilerin Yeterlikleri Hakkında Yönetmelik" ile birlikte, denizcilik prosedürlerinde köklü reformlara gidildi. Bu yeni kuralların miladı ve sahada tam anlamıyla uygulanmaya başlama tarihi ise 17 Temmuz 2026.
Eğer bir tekneniz varsa veya yakında bir tekne edinmeyi, Amatör Denizci Belgesi (ADB) almayı düşünüyorsanız bu yazı hayatınızı kurtarabilir. Ağır para cezalarıyla karşılaşmamak, en önemlisi de teknenizin limana bağlanmasını engellemek için yeni dönemin getirdiği tüm yasal yükümlülükleri, ehliyet kademelendirmelerini ve zorunlu ekipman listelerini en ince ayrıntısına kadar derledik.
1. Kaptanlar Dikkat: Amatör Denizci Belgesi (ADB) Bölünüyor!
Bugüne kadar tek bir Amatör Denizci Belgesi (ADB) alarak boyu 24 metreye kadar olan tüm özel tekneleri yasal olarak kullanabiliyordunuz. Ancak 17 Temmuz itibarıyla bu "tek tip" ehliyet dönemi resmen sona erdi. Yeni mevzuat, ehliyetleri tekne boylarına göre iki farklı kategoriye ayırıyor:
-
ADB 10 (Maksimum 10 Metre): Tam boyu 10 metreye kadar olan tekneleri kullanacak denizciler içindir. Bu belgeyi alabilmek için 16 yaşını doldurmuş olmak ve idare tarafından belirlenen online teorik eğitimi başarıyla tamamlamak yeterlidir.
-
ADB 24 (10 - 24 Metre Arası): Tam boyu 10 metreden 24 metreye kadar olan tüm tekneleri kapsar. Bu belgeye başvurabilmek için en az 18 yaşını doldurmuş olmak, çok daha kapsamlı bir teorik eğitim ve ardından yapılacak olan resmi sınav süreçlerini başarıyla geçmek şart koşulmaktadır.
⚠️ Mevcut Ehliyet Sahipleri İçin 5 Yıllık Kritik Süre!
Eğer halihazırda eski tip bir ADB sahibiyseniz, kazanılmış haklarınız tamamen yok olmuyor ancak ciddi bir kısıtlama geliyor. Mevcut belgenizle büyük tekneleri kullanmaya devam edebilmeniz için 5 yıl içinde (17 Temmuz 2031 tarihine kadar) ADB 24 için belirlenen ek teorik eğitim programlarını tamamlamanız gerekiyor. Bu eğitimi almayan kişilerin belgeleri, süre sonunda otomatik olarak ADB 10 seviyesine düşürülecek ve 10 metrenin üzerindeki tekneleri kullanmaları yasaklanacaktır.
2. "Emanet Tekne" Dönemi Bitti: Resmi Bildirim Şartı
Denizcilik kulttuüründe sıklıkla karşılaşılan, bir arkadaşın veya akrabanın teknesini hafta sonu için ödünç alma ("emanet tekne") dönemi, yeni güvenlik prosedürleriyle birlikte tamamen kontrol altına alınıyor. Sahil Güvenlik komutanlığı ve liman başkanlıkları tarafından yapılacak denetimlerde, teknede bulunan kişinin tekne sahibi olmaması durumunda resmi bir yetki yazısı, muvafakatname veya dijital sistemler üzerinden yapılmış resmi bir bildirim aranacak. Yetkisiz tekne kullanımı durumunda hem tekne sahibine hem de tekneyi sevk ve idare eden kişiye ağır idari yaptırımlar uygulanacak.
3. Teknenizde Bunlar Yoksa Denize Çıkmayın! (Zorunlu Ekipmanlar)
Yeni yönetmelik, teknelerin denize elverişlilik ve güvenlik standartlarını en üst seviyeye çıkarmayı hedefliyor. Bu doğrultuda, teknede bulundurulması zorunlu olan ekipmanlar listesi yeniden düzenlendi. Eksik her bir ekipman için tekne boyuna göre metre başına katlanan cezalar kesilecek ve daha da önemlisi teknenin seyirden men edilmesi (bağlanması) prosedürü işletilecek.
Boy Sınırı Olmaksızın Tüm Teknelerde Zorunlu Olan Ekipmanlar:
-
Teknede bulunan her bir yetişkin ve çocuk için (üzerinde kilo ve onay bilgisi yer alan) standartlara uygun can yelekleri.
-
Yangın türüne uygun kapasitede yangın söndürme tüpleri ve mutfak/motor alanına yakın konumlandırılmış yangın battaniyesi.
-
Güncel bir ilk yardım seti, deniz tipi dürbün, termometre, barometre ve acil durum işaret aynası.
10 Metreyi Aşan Tekneler İçin Ekstra Şartlar:
-
En az 2 adet can simidi. Bu simitlerden en az bir tanesinin kendiliğinden yanan ışıkla donatılması ve en az 20 metre uzunluğunda savloya (iplik/halat) bağlı olması zorunludur.
-
Güncel basılı veya onaylı dijital seyir haritaları, harita pergeli ve paralel cetvel.
-
Teknede kolayca ulaşılabilecek bir yerde konumlandırılmış Amatör Denizci El Kitabı ve Denizde Canlı Kalma El Kitabı.
-
Uluslararası kurallara uygun, herkesin görebileceği bir alana asılmış "Denize Çöp Atmak Yasaktır" levhası.
4. İleri Teknolojili Cihazlar İçin Geçiş Süreci ve Son Tarihler
Mevzuat, bazı yüksek maliyetli ve teknolojik güvenlik cihazlarının temini için tekne sahiplerine makul bir geçiş süresi tanımıştır. Bu cihazların takvimini kaçırmak, ilerleyen yıllarda ciddi yasal sorunlara yol açabilir:
| Zorunlu Cihaz / Donanım | Kapsam ve Koşul | Son Uyum Tarihi |
| VHF Deniz Telsizi | Mevzuatta belirtilen tonaj ve boyuttaki tüm özel tekneler | 17 Temmuz 2028 (24 Ay Süre) |
| PLB (Kişisel Konum Belirleyici) | Tam boyu 15 metrenin üzerinde olan tüm özel tekne ve yatlar (Sabit AIS Klas B olanlar hariç) | 17 Temmuz 2028 (24 Ay Süre) |
Özet ve Kaptanlara Tavsiyeler
Denizde emniyet her şeyden önce gelir. 17 Temmuz 2026 itibarıyla yürürlüğe giren bu prosedürler, amatör denizciliğimizi daha profesyonel, güvenli ve dünya standartlarında bir yapıya kavuşturmayı amaçlıyor. Cezai işlemlerle karşılaşarak tatilinizi ve deniz keyfinizi yarıda bırakmamak adına, en kısa sürede bağlı bulunduğunuz Liman Başkanlığı ile iletişime geçerek teknenizin evraklarını ve ekipmanlarını bu yeni rehbere göre kontrol etmenizi tavsiye ederiz.
Pruvanız neta, rüzgarınız kolayına olsun!